Abdominal histerektomi, rahmin (uterusun) karın duvarına yapılan bir kesi aracılığıyla vücuttan alınması işlemidir. Kadın hastalıkları ve doğum (jinekoloji) alanının en sık uygulanan cerrahi prosedürlerinden biridir. “Abdominal” kelimesi ameliyatın karından yapıldığını, “histerektomi” ise rahmin cerrahi olarak çıkarılması anlamına gelir; Yunanca’da rahim anlamına gelen hystera ve kesip çıkarma anlamına gelen ektomia kelimelerinden türemiştir.
Hangi Durumlarda Uygulanır?
Abdominal histerektomi, farklı jinekolojik sorunların tedavisinde tercih edilebilir. Miyomlar (rahim iyi huylu tümörleri), rahim duvarında gelişen ve aşırı kanama, ağrı ya da baskı hissine yol açan bu kas tümörleri histerektominin en sık nedenlerinden biridir. Endometriozis, rahim iç tabakasına benzer dokunun rahim dışında büyümesiyle ortaya çıkan ve şiddetli ağrıya yol açan bu durum, ileri evrelerde cerrahi müdahale gerektirebilir. Rahim kanseri ve rahim ağzı kanseri gibi jinekolojik kanser tanılarında histerektomi tedavinin temel bileşenini oluşturabilir. Kronik pelvik ağrı, ilaç ve diğer tedavilere yanıt vermeyen uzun süreli ağrılarda son çare olarak değerlendirilebilir. Rahim sarkması, rahmin yerinden oynayarak vajene ya da daha aşağıya inmesi durumunda da bu ameliyat gündeme gelebilir. Kontrol altına alınamayan anormal vajinal kanama da histerektomi endikasyonları arasında yer alır.
Diğer Histerektomi Türlerinden Farkı Nedir?
Histerektomi yalnızca karından yapılmaz; vajinal yolla ya da laparoskopik (kapalı) yöntemle de gerçekleştirilebilir. Abdominal yaklaşım, özellikle rahmin çok büyük olduğu, karın içinde ciddi yapışıklıkların bulunduğu, kanser şüphesi taşıyan ve geniş bir görüş alanı gerektiren durumlarda tercih edilir. Laparoskopik yönteme kıyasla iyileşme süresi daha uzun olsa da cerrahın karın boşluğunu doğrudan görebilmesi ve geniş bir çalışma alanına sahip olması önemli bir avantajdır.
Ameliyat Sırasında Ne Olur?
Ameliyat genel anestezi altında gerçekleştirilir. Cerrah, kasık hattına yakın bir bölgeden (bikini çizgisi) ya da göbekten kasığa doğru dikey olarak karın duvarını keser. Rahme giden kan damarları ve bağ dokuları tek tek bağlanıp kesilir, ardından rahim vücuttan alınır. Ameliyatın kapsamına göre yalnızca rahim çıkarılabileceği gibi (total histerektomi), yumurtalıklar ve tüpler de aynı seansta alınabilir (bilateral salpingo-ooforektomi). Ameliyat ortalama bir ila üç saat sürer.
Sonrasında Ne Olur?
Ameliyat sonrasında hastane yatışı genellikle iki ila dört gün arasında sürer. Tam iyileşme ise altı ila sekiz haftayı bulabilir; bu süre zarfında ağır kaldırmak, araba kullanmak ve cinsel ilişki önerilmez. Rahim çıkarıldığı için ameliyat sonrasında adet kanaması kalıcı olarak sona erer ve gebelik artık mümkün olmaz. Eğer yumurtalıklar korunmuşsa hormon üretimi devam eder ve erken menopoz yaşanmaz; ancak yumurtalıklar da alınmışsa hormon eksikliğine bağlı menopoz belirtileri ortaya çıkabilir.
Riskleri Nelerdir?
Her cerrahi girişimde olduğu gibi abdominal histerektominin de belirli riskleri mevcuttur. Kanama ve enfeksiyon en sık görülen komplikasyonlar arasındadır. Mesane ve üreterler rahme yakın konumda bulunduğundan ameliyat sırasında bu yapıların yaralanma riski göz önünde bulundurulur; deneyimli ellerde bu risk oldukça düşüktür. Uzun süreli hareketsizlik nedeniyle bacak toplardamarlarında pıhtı oluşumu (derin ven trombozu) ve anesteziye bağlı komplikasyonlar da olası riskler arasında sayılabilir.
Psikolojik Boyutu
Abdominal histerektomi yalnızca fiziksel değil, duygusal açıdan da önemli bir süreçtir. Özellikle çocuk sahibi olmayı düşünen ya da hâlâ doğurganlığını sürdüren kadınlarda ameliyat kararı psikolojik olarak zorlu bir süreci beraberinde getirebilir. Bu nedenle cerrahinin hem faydalarının hem de uzun vadeli etkilerinin ameliyat öncesinde hastaya açık ve ayrıntılı biçimde anlatılması, kararın bilinçli şekilde alınabilmesi için büyük önem taşır.
