“Kontamine,” bir maddenin, bir yüzeyin veya bir ortamın, istenmeyen ve genellikle zararlı olan yabancı bir madde veya mikroorganizma ile temas ederek saflığını, sterilliğini veya güvenliğini kaybetmesi durumunu ifade eden bir terimdir.
Türkçe’deki en yakın karşılıkları “bulaşmış,” “kirlenmiş,” veya “saf olmayan” şeklindedir.
Bu terim, özellikle tıp, gıda güvenliği ve bilimsel araştırmalar gibi hijyenin ve saflığın kritik olduğu alanlarda sıkça kullanılır. Kontaminasyona neden olan etkenlere ise “kontaminan” denir.
Kontaminasyonun Temel Anlamı ve Örnekleri:
Bir şeyin “kontamine” olması, ona ait olmayan bir şeyin ona bulaşması demektir. Bu bulaşan şey şunlar olabilir:
- Mikroorganizmalar: Bakteriler, virüsler, mantarlar veya parazitler.
- Kimyasal Maddeler: Toksinler, tarım ilaçları, ağır metaller, temizlik ürünü artıkları.
- Fiziksel Cisimler: Toz, toprak, cam veya metal parçacıkları.
Farklı Alanlarda “Kontamine” Örnekleri:
- Gıda ve Su:
- “Bu su, E. coli bakterisi ile kontamine olmuş.” (İçmenin güvenli olmadığı anlamına gelir.)
- “Çiğ tavuk kesilen tahtada salata doğranırsa, salata Salmonella ile kontamine olabilir.” (Çapraz bulaşma.)
- Tıp ve Sağlık:
- “Steril olmayan bir iğne, hastalık etkenleriyle kontamine kabul edilir.”
- “Açık bir yaranın toprakla temas etmesi, yaranın tetanoz basili ile kontamine olmasına neden olabilir.”
- Laboratuvar ve Araştırma:
- “Hücre kültürü, farklı bir bakteri türüyle kontamine olduğu için deney başarısız oldu.”
- Çevre:
- “Fabrika atıkları nehri kimyasallarla kontamine etti.”
Kısacası kontamine, temiz, saf veya steril olması gereken bir şeyin bu özelliğini, içine karışan yabancı bir unsur yüzünden kaybetmesi durumudur.