Abdominal Aktinomikoz
Tanım: Abdomeni etkileyen kronik bakteriyel hastalık. Aktinomikozun üç ana klinik formundan biri olup (diğerleri: servikal-fasiyal ve torasik) karın bölgesindeki doku ve organları tutar.
Etken: Başlıca Actinomyces israelii olmak üzere Actinomyces türleri. Bu mikroorganizmalar normalde ağız boşluğu, gastrointestinal sistem ve kadın genital kanalı florasında kommensal olarak bulunan gram-pozitif, anaerobik veya fakültatif anaerobik, filamentöz bakterilerdir. Gerçek mantarlar olmamalarına rağmen mantar benzeri morfolojik özellikleri nedeniyle tarihsel olarak mantarlarla karıştırılmışlardır.
Patogenez: Abdominal aktinomikoz genellikle mukozal bariyerin bozulması sonucu gelişir. En sık predispozan faktörler arasında apendektomi veya diğer abdominal cerrahi girişimler, apendisit perforasyonu, divertikülit, travma ve rahim içi araç (RİA) kullanımı yer alır. Mukozal bütünlüğün bozulmasıyla birlikte normalde zararsız olan Actinomyces türleri derin dokulara invaze olarak kronik granülomatöz infeksiyon oluşturur.
Klinik bulgular: Hastalık sinsi seyirli olup maligniteyi taklit edebilir. Karın ağrısı, ateş, kilo kaybı, palpabl kitle ve drenajlı sinüs traktları (fistüller) başlıca bulgulardır. Lezyon anatomik sınırlara uymaksızın komşu dokulara yayılma eğilimindedir. Drene olan materyalde makroskopik olarak sarı renkli “sülfür granülleri” görülmesi tanı için karakteristiktir.
En sık tutulan bölgeler: İleoçekal bölge (en sık), apendiks çevresi, karaciğer (hematojen yayılımla) ve pelvik organlar (özellikle RİA kullanan kadınlarda).
Tanı: Klinik şüphe, radyolojik bulgular, histopatolojik inceleme (sülfür granüllerinin gösterilmesi, Grocott veya PAS boyamaları) ve kültür ile konur. Uzun süreli anaerobik kültür gerektirir; bu nedenle laboratuvar aktinomikoz şüphesinden haberdar edilmelidir.
Tedavi: Uzun süreli antibiyoterapi tedavinin temelini oluşturur. Yüksek doz intravenöz penisilin G ile başlanıp ardından oral amoksisilin veya penisilin V ile idame tedavisine geçilir. Toplam tedavi süresi genellikle altı ila on iki ay arasındadır. Apse drenajı veya fistül eksizyonu gibi cerrahi girişimler gerektiğinde uygulanır.
Ayrıca bkz. aktinomikoz (actinomycosis)
