Abdomen
Köken: Latince abdominis (karın)
Tanım: Vücudun toraks (göğüs kafesi) ile pelvis (leğen kemiği) arasında kalan bölümü. Karın boşluğu (cavitas abdominalis) periton ile döşenmiş olup özofagusun (yemek borusu) alt kısmını, mideyi, bağırsakları, karaciğeri, dalağı, pankreası ve diğer organları barındırır. Üstte diyafram, altta pelvis tarafından sınırlandırılır.
Anatomik sınırlar:
- Üst sınır: Diyafram — karın boşluğunu toraks boşluğundan ayıran kubbe biçimli kas-tendon yapısı
- Alt sınır: Pelvis girişi (apertura pelvis superior) — karın boşluğunu pelvik boşluktan ayıran hayali sınır
- Ön duvar: Karın kasları (rektus abdominis, eksternal ve internal oblik, transversus abdominis) ve bunların fasya ve aponörozları
- Arka duvar: Lomber vertebralar, psoas major, kuadratus lumborum ve iliak kaslar
- Yan duvarlar: Oblik ve transversus abdominis kasları
Karın boşluğunun içerdiği başlıca organlar:
- Sindirim sistemi: Özofagusun abdominal segmenti, mide, ince bağırsaklar (duodenum, jejunum, ileum), kalın bağırsaklar (çekum, kolon, rektum), apendiks
- Parankimal organlar: Karaciğer, dalak, pankreas
- Üriner sistem: Böbrekler, üreterler (retroperitoneal yerleşimli)
- Vasküler yapılar: Abdominal aort, vena kava inferior ve dalları
- Diğer: Adrenal bezler, lenf düğümleri, periton ve omentum
Periton ile ilişkisi: Karın boşluğu visseral ve paryetal periton tarafından döşenir. İntraperitoneal organlar (mide, dalak, jejunum, ileum, transvers ve sigmoid kolon) peritonla tamamen sarılırken, retroperitoneal organlar (böbrekler, pankreas, duodenumun büyük kısmı, çıkan ve inen kolon) peritonun arkasında yer alır.
Klinik bölgeleme: Klinik muayene ve tanımlama amacıyla abdomen çeşitli şekillerde bölgelere ayrılır. En yaygın kullanılan iki sistem şunlardır:
- Dört kadran sistemi: Sağ üst kadran (RUQ), sol üst kadran (LUQ), sağ alt kadran (RLQ) ve sol alt kadran (LLQ) — özellikle acil değerlendirme ve fizik muayenede pratik kullanım için tercih edilir
- Dokuz bölge sistemi: Sağ ve sol hipokondriyak, epigastrik, sağ ve sol lumbar, umbilikal, sağ ve sol inguinal (iliak) ve hipogastrik (suprapubik) bölgeler — daha ayrıntılı anatomik lokalizasyon için kullanılır
Sıfat formu: abdominal /ab-do-mi-nal/
Ayrıca bkz. abdominal bölgeler (abdominal regions)
